Słodki sos do sushi, który wiele osób kojarzy z rolkami serwowanymi w restauracjach, najczęściej nazywa się unagi sauce albo eel sauce. W Polsce można spotkać także określenia sos kabayaki lub po prostu słodki sos do sushi. Choć jego nazwa sugeruje związek z węgorzem, dziś bardzo często używa się go również do klasycznych rolek sushi, tempury czy grillowanych warzyw.
To właśnie ten ciemny, lekko lepki sos nadaje sushi charakterystyczny słodko słony smak i sprawia, że wiele osób zakochuje się w kuchni japońskiej już po pierwszym kęsie.
Czym właściwie jest słodki sos do sushi?
Najpopularniejszy słodki sos używany do sushi bazuje na sosie sojowym, cukrze, mirinie oraz sake. Całość jest długo redukowana, dzięki czemu sos staje się gęsty i błyszczący.
W Japonii tego typu sosy należą do grupy określanej jako tare. To szeroka kategoria sosów używanych do grillowania, marynowania i podawania wielu dań.
Najczęściej spotykane nazwy słodkiego sosu do sushi to:
- unagi sauce
- eel sauce
- kabayaki sauce
- nitsume
- tare
Choć różnice między nimi bywają subtelne, wszystkie mają podobny profil smakowy: słodycz połączoną z intensywnym umami.
Dlaczego sos nazywa się eel sauce?
Nazwa eel sauce oznacza dosłownie sos do węgorza. Tradycyjnie używano go do potrawy unagi kabayaki, czyli grillowanego węgorza glazurowanego słodkim sosem.
Z czasem kuchnia japońska zaczęła wykorzystywać go znacznie szerzej. Obecnie polewa się nim:
- sushi rolls
- dragon rolls
- california rolls
- tempurę
- grillowanego łososia
- ryż
- tofu
Co ciekawe, współczesny eel sauce bardzo często nie zawiera żadnego składnika pochodzącego z węgorza. Nazwa została po prostu z tradycji.
Jak smakuje słodki sos do sushi?
Smak tego sosu trudno pomylić z czymkolwiek innym. Jest:
- słodki
- lekko słony
- delikatnie karmelowy
- intensywnie umami
- lekko dymny w niektórych wersjach
To właśnie połączenie cukru i sosu sojowego odpowiada za jego charakterystyczny aromat. Mirin dodaje delikatnej słodyczy i głębi, a redukcja sprawia, że sos staje się aksamitny.
W restauracjach sushi często polewa się nim rolki w cienkie paski. Dzięki temu smak nie dominuje ryby ani ryżu, lecz subtelnie je podkreśla.
Czy słodki sos do sushi to teriyaki?
Wiele osób myli eel sauce z sosem teriyaki. Rzeczywiście są do siebie podobne, ale nie są identyczne.
Sos teriyaki zwykle jest rzadszy i bardziej uniwersalny. Częściej używa się go do mięsa, kurczaka oraz grillowanych potraw.
Eel sauce jest natomiast gęstszy, bardziej skoncentrowany i wyraźnie słodszy. Lepiej sprawdza się jako wykończenie sushi oraz dekoracyjna polewa.
W praktyce jednak wiele restauracji stosuje własne receptury i granice między tymi sosami bywają płynne.
Jak zrobić słodki sos do sushi w domu?
Domowa wersja jest zaskakująco prosta. Wystarczy kilka składników.
Składniki
- 100 ml sosu sojowego
- 100 ml mirinu
- 2 łyżki cukru
- opcjonalnie odrobina sake
Przygotowanie
Wszystkie składniki należy przelać do rondelka i gotować na małym ogniu przez kilkanaście minut. Sos powinien stopniowo zgęstnieć i nabrać błyszczącej konsystencji.
Najważniejsze jest cierpliwe redukowanie. Zbyt szybkie gotowanie może sprawić, że sos stanie się gorzki albo zbyt słony.
Po ostudzeniu świetnie nadaje się do:
- sushi
- poke bowl
- pieczonego łososia
- kurczaka
- grillowanych warzyw
Czy słodki sos do sushi jest zdrowy?
Jak większość sosów azjatyckich, wszystko zależy od ilości.
Sos zawiera sporo cukru oraz sodu pochodzącego z sosu sojowego, dlatego najlepiej traktować go jako dodatek, a nie główny składnik potrawy.
Jednocześnie niewielka ilość potrafi znacząco poprawić smak dania, dzięki czemu nie trzeba używać dużej ilości soli czy tłuszczu.
Osoby na diecie bezglutenowej powinny sprawdzać skład sosu sojowego, ponieważ klasyczny wariant często zawiera pszenicę.
Jakie sushi najlepiej pasuje do słodkiego sosu?
Nie każde sushi dobrze komponuje się ze słodką polewą. Najczęściej sos podaje się do bardziej nowoczesnych rolek inspirowanych kuchnią fusion.
Najlepiej smakuje z:
- rolkami z krewetką w tempurze
- sushi z awokado
- grillowanym łososiem
- pieczonym tuńczykiem
- rolkami z serkiem
- sushi z węgorzem
Rzadziej używa się go przy tradycyjnym nigiri lub sashimi, gdzie najważniejszy ma być naturalny smak ryby.
Dlaczego słodki sos do sushi stał się tak popularny?
Klasyczna kuchnia japońska jest zwykle subtelna i oszczędna w przyprawach. Europejskie oraz amerykańskie restauracje zaczęły jednak dostosowywać sushi do lokalnych gustów.
Słodki sos szybko zdobył popularność, ponieważ łagodzi smak surowej ryby i sprawia, że sushi staje się bardziej przystępne dla początkujących.
Dziś wiele osób wręcz nie wyobraża sobie rolek bez charakterystycznej ciemnej polewy. W nowoczesnych sushi barach często tworzy się nawet autorskie wersje sosu z dodatkiem miodu, czosnku, sezamu albo chili.
Czy w Japonii używa się takich samych sosów jak w Polsce?
Nie do końca. W Japonii sushi zwykle podaje się znacznie prościej niż w Europie. Ilość dodatków jest mniejsza, a smak ryby pozostaje najważniejszy.
W polskich restauracjach popularne są bogate rolki z wieloma sosami, chrupiącą cebulką i dodatkowymi polewami. To efekt globalnej ewolucji sushi oraz wpływu kuchni fusion.
Mimo to słodki sos inspirowany tradycyjnym tare nadal pozostaje mocno zakorzeniony w japońskiej kulturze kulinarnej.
Źródło: www.goko.com.pl
